Thursday, 25/06/2020 - 06:09:57
Font-Size:

Tết Đoan Ngọ thời không gian ảo

Advertising


Ai cũng có thể là shipper, và shipper năm nay đi toàn xe đắt đỏ, tệ nhất cũng xe tay ga vài ba chục triệu, cũng không ít người giao hàng bằng xe Honda SH có giá gần cả trăm triệu. (Một chục triệu là hơn $420 Mỹ kim). (Nguyên Quang/ Viễn Đông)

Bài NGUYÊN QUANG

Khác với mọi năm, mặc dù không gian ảo đã có mặt tại Việt Nam ngót nghét một phần tư thế kỷ và mọi chuyện vẫn diễn ra theo điệu bình bình, chậm chậm, mọi dịp lễ lạc, tết nhứt người ta cũng ra siêu thị, ra chợ huyện mua sắm, hiếm có chuyện đặt hàng qua mạng. Thế nhưng, kể từ dịp Tết Nguyên Đán 2020, một cái Tết hàm chứa nhiều tai ương do bệnh dịch, dường như người ta mất đi thói quen ra chợ mua sắm khá nhiều.

Cho đến dịp Tết Đoan Ngọ, Mồng Năm tháng Năm âm lịch năm nay, thì hầu như mọi thứ đều được mua bán qua mạng, “order” (đặt hàng) “ship” (gởi đi) là những khái niệm rất mới lạ đối với người thôn quê. Và khi thế giới ảo giúp người ta trở nên gần gũi, cách nửa vòng trái đất có thể trò chuyện với nhau trong chốc lát, thì thế giới thực lại trở nên xa lạ, đời sống của người dân quê trở nên giãn cách, tự cách ly với nhau, dần trở thành xa lạ. Những bữa ăn lễ lạc của một xóm nào đó trở nên hiếm hoi và xa lạ.



Ở miền Trung vẫn có thể có bánh cốm Hà Nội ngày mồng Năm nhờ thời đại mạng internet. (Nguyên Quang/ Viễn Đông)



Mọi thứ đều nhờ ship


Một shipper bánh ú tro và trái cây tên Nghĩa, chia sẻ, “Năm nay khác với mọi năm, số người ship hàng đi đụng đầu mà lại không có hàng để bán anh à!”

“Theo anh thì do sức mua tăng hay là do cung cách mua bán có thay đổi?”

“Anh hỏi câu này trúng em là trúng đối tượng hỏi rồi đó, thực ra, em là thạc sĩ kinh tế, em tốt nghiệp ngành marketing và đang làm việc ở một cơ quan, xin phép giấu tên nha! Nhưng để kiếm sống thêm thì tụi em phải đi ship hàng. Anh thấy đó, năm nay dân ship đi toàn SH (xe tay ga của hãng Honda, giá hơn 100 triệu đồng, tương đương hơn $4,200 USD), tệ lắm cũng chạy xe Lead chứ không như trước đây chạy xe hạng xoàng. Do nhu cầu cao cũng có mà do cung cách mua bán thay đổi đáng kể từ lúc dịch Covid-19 bùng phát. Dường như bây giờ người ta quen với việc order hàng qua mạng để shipper chở tới nhà, tránh tình trạng ra chợ, va chạm đám đông.”

“Anh thấy các hãng vận chuyển hàng có bị ảnh hưởng bởi lượng shipper tự phát không?”

“Hầu như không bị ảnh hưởng gì, toàn bộ các shipper chuyên nghiệp của các hãng đều chạy đầu tắt mặt tối để giao hàng trong dịp Tết Đoan Ngọ này. Nhưng mức thu nhập của họ không cao bởi họ qua quá nhiều cấp, nó khác với dân ship tự phát, tự cân đối thu chi, tự biết mua món hàng nào hot về để rao bán trên mạng.”


Nhiều nhà nông chọn order bánh ú tro thay vì tự đi mua như mọi năm. (Nguyên Quang/ Viễn Đông)


“Dịp Tết Đoan Ngọ theo tục của người Tàu, nhưng sao năm nay người Việt lại đón rất kỹ, có phải một phần do các shipper các anh biết kích hoạt sức mua, tạo ra thị trường mới?”

“Rất có thể, vì năm nay sức mua tăng đột biến, nhất là sau một quá trình dài kinh tế bị trì trệ nhưng người ta lại đón Tết Đoan Ngọ xôm tụ hơn, cũng một phần do tương tác trên thế giới ảo, các shipper tự phát đã tạo ra không gian sinh động, hấp dẫn và qua các trang chào hàng, hầu hết đều nói về ý nghĩa của Tết diệt sâu bọ, đều nhắc về ký ức tuổi thơ của nhiều người và đều Việt hóa Tết Đoan Ngọ, đều đưa ra thông điệp rằng Tết Đoan Ngọ đơn giản là Tết giữa năm, báo cho mọi người biết một năm đã trôi hết một nửa rồi nhưng dường như chúng ta đã bị đông cứng trong nửa năm qua, hôm nay chúng ta cùng ăn Tết giữa năm như một sự tự rã đông, như một sự hâm nóng chính bản ngã của mình, như một sự khẳng quyết ràng chúng ta vẫn sống… Với tất cả ý nghĩa này, tự dưng cộng đồng mạng thấy gần gũi nhau, thấy ngày Đoan Ngọ là của người Việt, thấy nhớ xa xăm… Có lẽ vậy mà năm nay khác mọi năm, Tết Đoan Ngọ được chào đón rất lớn mặc dù người dân mỗi lúc càng ghét tất cả những gì có liên quan đến anh Ba Tàu.”

“Mặt hàng năm nay được mua nhiều nhất là gì anh biết không?”


Ngoài mít quê, bánh ú tro, Tết Đoan Ngọ năm nay của nhiều nhà nông xuất hiện nhiều loại thức quê khác từ mọi miền. (Nguyên Quang/ Viễn Đông)

“À, cái này mới độc đáo nè, đương nhiên bánh ú tro là món không thể thiếu trong dịp Tết Đoan Ngọ, món này được quan tâm nhất. Nhưng ngoài bánh ú tro ra, người ta còn mua trái cây, món trái cây như mít vốn dĩ là món truyền thống nhưng bây giờ không đóng vai trò đó nữa, người ta mua trái vải, nhãn, chôm chôm, cam, quýt, sầu riêng, măng cụt… Nói chung là hàng loạt các loại trái cây khắp ba miền đất nước và các thực phẩm của ba miền cũng có mặt chan hòa mọi nơi. Từ con vịt, con gà, cho đến con thỏ, con cá lóc, ký thịt bò… Phải nói là sự lựa chọn của khách hàng phong phú, rất phong phú, mà đặc biệt là khách hàng ở quê, nhà nông chọn lựa mới thú vị chứ!”

“Anh có thể cho biết rõ hơn về lựa chọn của nhà nông không?”

“Cái này anh nên hỏi mấy người nông dân sẽ thú vị hơn.”


Đa phần nông dân vẫn nhờ con mình đặt hàng. (Nguyên Quang/ Viễn Đông)




Muôn loại hàng cho Tết Đoan Ngọ được rao bán trên các trang mạng xã hội. (Nguyên Quang/ Viễn Đông)



Nhà nông và hàng ship


Chúng tôi tiếp xúc hơn 10 người nhà nông đã mua hàng qua mạng và đều được họ trả lời rằng phần lớn tìm hiểu về hàng ship là do con của họ chọn giùm, vì họ không biết gì về internet nên chuyện chọn hàng để mua đối với họ là hoàn toàn không có. Nếu giỏi lắm thì các nông dân mở các trang Youtube để coi phim hoặc coi những thông tin đài báo nhà nước không có. Họ chỉ dừng ở mức như vậy thôi. 

Riêng một nông dân khá rành về internet, biệt danh là Gia Cát Lạng chân đất, ông tên Lạng, sống ở Điện Bàn, Quảng Nam, chia sẻ, “Thời đại bây giờ biết internet cũng lợi lắm, ít nhất là lợi được hai mươi năm tuổi thọ.”

“Lợi hai mươi năm tuổi thọ nghĩa là sao bác Lạng?”


“Nghĩa là nếu như không biết gì về internet, xem như mình đã bước vào bảo tàng của loài người, mình đang ngồi ở thế kỷ trước. Còn mình biết về internet thì đương nhiên mình đã hội nhập được với thế giới hôm nay, mình đã trẻ hóa, không bị già nua, cũ kĩ… Cái quan trọng nhất của con người là biết được, đi được trong thế kỷ mình đang sống, chứ lạc hậu thì xem như mình đang ngồi trong bảo tàng, ngồi trong cái kho của gia đình mình, con cháu mình phải thỉnh thoảng mang ra lau bụi, cho chạy rô đa rồi lại bảo quản mình. Làm vậy tội tụi nó. Nhưng mà không phải ai cũng may mắn đuổi kịp, hội nhập được với thời đại đâu!”


“Tết Đoan Ngọ năm nay nhà mình đón vui không bác? Và bác chọn mua những mặt hàng nào qua mạng?”


Người rao bán đông dày, shipper đi đụng đầu nhưng hàng vẫn thiếu. (Nguyên Quang/ Viễn Đông)

“Vui chớ con, năm nay vui lắm. Vì có một thời, nhất là thời ta còn nhỏ, ngày Tết Đoan Ngọ ấm áp, cả nhà xúm xít bên nồi cháo vịt, bên bát chè kê. Thế rồi mọi sự biến chuyển, thời cuộc đổi thay, lòng người cũng mệt mỏi, kẻ mất người còn, người đi kẻ ở. Cuối cùng chẳng còn mơ mộng chi đến Tết với nhứt. Nhưng rồi khi làm ăn kha khá cũng đón Tết Nguyên Đán, đón Tết Đoan Ngọ. Tiếc là khi đó, mối quan hệ của mình với tụi Tàu trở nên căng thẳng, mình chẳng ưa những gì dính tới Tàu nên mình cũng chẳng còn tha thiết với ngày Mồng Năm. May sao năm nay, suy nghĩ của gia đình ta có khác, ta nghĩ rằng Tàu thì thây kệ nó, ta đón Tết Đoan Ngọ để tưởng nhớ ông bà ta chứ có nhớ ông bà thằng Tàu đâu mà lo, ta đón Tết sâu bọ, ta đón Tết với hàng hàng lớp lớp ký ức trong ta hiện về. Mà ta cũng đón Tết để con cháu ta chạy về sum họp, gia đình thêm gắn bó. Ta đón Tết cho chính ta sau gần nửa năm sống dở chết dở với dịch cúm. Đã vậy thì ta tiếc gì mà không sống!”

“Nhà mình thường mua những món gì cho Tết Đoan Ngọ vậy bác?”


Sâu Tết (Nguyên Quang/ Viễn Đông)


“Mọi năm thì ta mua một con vịt, một ít hạt kê để nấu chè, nhưng năm nay ta mua thêm bánh cốm Hà Nội, trái sấu, ta định nấu vịt với sấu, ta cũng nấu cháo vịt nữa. Nói chung là bánh ú tro, chè xôi, khoai đậu, ta được cha mẹ cho ăn những gì lúc ấu thơ, ta sẽ cho con mình ăn những món đó và ta sẽ nói với con mình, cháu mình rằng đây là món của ông bà, tổ tiên các con, người Việt, rặt người Việt đã sắm ra để dâng cúng tổ tiên, dâng cúng thành hoàn thổ địa để bày tỏ sự nhớ ơn, sau một màu Tết giáp hạt, đến tháng Ba người ta có hạt lúa để ăn, lại nhớ đến tổ tiên, lại vọng ông bà, lại rưng rưng nguyện cầu và bày tỏ lòng biết ơn… Ta chỉ nhớ vậy thôi. Bởi mua một món ăn nào đó, quan trọng nhất là hàm lượng ý nghĩa trong món ăn ấy cao dường nào chứ không phải chỉ chuyện dinh dưỡng không thôi đâu. Người ta lớn lên nhờ hàm lượng danh dưỡng trong thức ăn nhưng người ta trưởng thành nhờ hàm lượng ý nghĩa trong thức ăn, ta nghĩ là vậy!”

“Bác thấy không khí đón Tết Đoan Ngọ trong xóm làng năm nay ra sao?”


Tết Đoan Ngọ năm nay mang một ý nghĩa khác khi nhiều nhà nông gọi con cái sum vầy sau một cái Tết dài vì Covid-19. (Nguyên Quang/ Viễn Đông)

“Ờ, ta thấy cũng lạ, dường như mọi người đều háo hức với Tết Đoan Ngọ một cách lạ thường, và hầu hết mua hàng qua ship, người ta chán nản việc đi chợ vì nó đông đúc và chộn rộn quá, nhưng người ta tới chợ cũng vì nhớ cái không khí rất ư chợ búa nhân quần này. Năm nay người ta đón Tết Đoan Ngọ xôm tụ lắm. Nhưng rõ ràng là người ta ghét Tàu và loại bỏ mọi thứ có liên quan tới chúng. Hình như người ta, và kể cả ta đều tin rằng Tết Đoan Ngọ là của người Việt, bởi trong lúc đánh nhau với Tàu, chúng ta vẫn ăn Tết Nguyên Đán, Tết Đoan Ngọ, bởi chúng ta có quyền hưởng thụ sau khi đổ máu để bảo vệ mọi thứ ngàn năm ông cha để lại. Giả sử như giờ bỏ Tết ta và bỏ Tết Đoan Ngọ để ăn theo Tết Tây thì cũng vậy thôi, mọi thứ lại trở nên vô vị bởi trong cái Tết Tây không có chút bùi ngùi của lòng ngưỡng vọng dành đến tổ tiên xưa”


Nhiều nông dân nói rằng Tết Đoan Ngọ là tết diệt sâu bọ chứ chẳng phải ăn theo tết Tàu. (Nguyên Quang/ Viễn Đông)

“Xin cảm ơn bác, cầu chúc bác luôn mạnh khỏe!”

“Ờ, ta cảm ơn con!”

Nói chuyện với bác Gia Cát Lạng xong, tự dưng tôi thấy mọi chuyện trở nên sâu thẳm và dường như có một nguồn năng lượng nào đó, từ quá khứ đang tràn về, đang thầm thỉ trên từng ngọn cây, chiếc là và cả trong chút ánh sáng tinh khôi của ngày Đoan Ngọ.

Advertising
Advertising
Bình luận Facebook

Bình luận trực tiếp

Về đầu trang